Jeszcze kilkanaście lat temu problem jakości prądu elektrycznego dostarczanego do naszych mieszkań nie był tak wyraźny jak jest dzisiaj. Ówczesne odbiorniki nie były może idealne, jeśli chodzi o oddziaływanie na jakość energii w sieci, lecz nie były też tak wymagające jak te spotykane dzisiaj. Tak więc problem ten niewielu z nas spędzał sen z powiek. Dzisiaj podejście do tego problemu zasadniczo się zmieniło. Z biegiem czasu coraz więcej firm zaczynało dbać zarówno oto, by ich produkty miały jak najmniej niekorzystny wpływ na jakość energii w sieci, jak i o zmniejszenie energochłonności odbiorników. Problem też wydawać by się mogło stracił nieco na znaczeniu. Lecz z biegiem czasu na rynku zaczęły pojawiać się nowe grupy produktów, o znacznych wymaganiach jeśli chodzi o jakość energii zasilania.
Autor: Grzegorz CZERNICKI

Prezentowana praca dotyczy diagnostyki plazmy magnetronowej otrzymywanej w magnetronie kołowym MK100 wykorzystywanym do otrzymywania cienkich warstw warystorowych Zn-Bi-O. Przedstawia wyniki pomiarów składu chemicznego plazmy wykonane monochromatorem M250. Skład chemiczny plazmy badano w funkcji parametrów procesu rozpylania magnetronowego tj. odległość target podłoże, moc wydzielona na targecie, skład i ciśnienie gazów roboczych. Zauważono, że koncentracja jonów cynkowych i bizmutowych maleje wraz ze wzrostem odległości od targetu. Świadczy o tym zmniejszanie się intensywności linii charakterystycznych danych pierwiastków. Stwierdzono również, że szybkość osadzania bizmutu jest większa niż cynku. Powoduje to, że otrzymane warstwy mają inny skład chemiczny niż rozpylany target. Głównym zadaniem było określenie takich parametrów rozpylania, aby otrzymywać warstwy warystorowe o określonym stosunku wagowym cynku do bizmut, ponieważ ten stosunek decyduje o właściwościach warystorowych uzyskanych warstw.
Autor: Marek KRAWCZYK

Nominalna długość życia izolacji papierowo – olejowej w transformatorze szacowana jest na 25-30 lat. Jest ona uwarunkowana szybkością procesów starzeniowych zależnych w głównej mierze od tempe¬ratury. Czynnikami wpływającymi w znacznym stopniu są również zawartość tlenu, wilgoci oraz charakter chemiczny zarówno oleju jak i celulozy. Pomimo występowania powyższych czynników współ¬czesne metody eksploatacji pozwalają osiągnąć czas życia transformatora nawet do 40-50 lat [5]. Taką efektywność można uzyskać dzięki obostrzonej diagnostyce stanu izolacji transformatora. Istnieje wiele metod diagnostycznych zarówno bezpośrednich jak i pośrednich, jednak często napotyka się na trudno¬ści natury technicznej (np. pomiar stopnia polimeryzacji jest możliwy podczas remontu trans-forma¬tora), natomiast metody pośrednie zależne są od stanu równowagi wilgoci w układzie papier-olej (Karl Fischer), lub na ich podstawie nie można prognozować awarii dla dłuższych okresów czasu (metody z rodziny DGA – chromatografii gazów rozpuszczonych w oleju). W niniejszym artykule przedstawiono metodę diagnostyczną wysokonapięciowych układów izolacyjnych opartą o pomiar tg w funkcji częstotliwości. Obiektem badań są modele izolacji papierowo-olejowej. Badania mają posłu-żyć do zwe¬ryfikowania poprawności metody pomiarowej. W przyszłości planowane jest wyskalowanie narzę¬dzi służących do analizy wyników pomiarowych na podstawie pomiarów przeprowadzonych na modelach i obiektach energetycznych.
Autor: Bolesław BRÓDKA

W referacie opisana została technologia PLC, czyli dostępu do Internetu liniami elektroenergetycznymi niskiego napięcia pod kątem zasady działania, oraz wad zalet i w powszechnym użyciu .
Autor: Leszek Cieśla

Prezentowana praca dotyczy piezoelektrycznych warstw Zn-Bi-O otrzymywanych metodą rozpylania magnetronowego metalicznych targetów Zn-Bi w magnetronie kołowym MK100. Przedstawiono wyniki pomiarów współczynnika d33 warstw otrzymanych dla różnych parametrów rozpylania magnetronowego takich jak ciśnienie gazów roboczych, moc wydzielona na targecie. Na właściwości napylanych warstw duży wpływ ma skład gazów roboczych oraz czas nanoszenia warstw. Badania potwierdziły, że warstwy Zn-O wykazują właściwości piezoelektryczne. Zauważono, że dodatkowy składnik warstw Zn-O w postaci bizmutu powoduje nieznaczną poprawę tych właściwości.
Autorzy: Marek KRAWCZYK, Waldemar JAKUBOWSKI